Plac budowy to miejsce wypełnione potencjalnymi niebezpieczeństwami i zagrożeniami. Aby ograniczyć ryzyko wystąpienia wypadku, Ustawodawca szczególnie skrupulatnie zadbał o stworzenie przepisów zabezpieczających interesy pracowników i osób postronnych. Temu zagadnieniu w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 roku poświęcono aż 20 rozdziałów i 267 paragrafów, określających w dokładny sposób wymogi stawiane przed inwestorami i instytucjami, realizującymi inwestycje budowlane.

Czynniki niebezpieczne

Zdaniem Ustawodawcy, na budowie zdrowiu i życiu osób zagraża kilkadziesiąt czynników. Do najważniejszych z nich należą:

  • Ruchome części maszyn
  • Pożar, wybuch
  • Środki transportu
  • Spadające elementy
  • Substancje chemiczne
  • Wąskie przestrzenie
  • Ostre krawędzie
  • Praca na wysokości lub w zagłębieniach
  • Wysoka lub niska temperatura

Zabezpieczenie placu budowy

Ryzyko wystąpienia każdego niebezpieczeństwa nakłada na osobę odpowiedzialną konieczność zabezpieczenia terenu budowy. Szczególną uwagę zwraca się na zabezpieczenie robót budowlanych, zagospodarowanie terenu budowy, instalacji urządzeń wykorzystywanych w czasie budowy, robót impregnacyjnych i odgrzybieniowych, rozbiórki, prac dekarskich, budowie rusztowań i prac na wysokościach. Ustawa zobowiązuje Wykonawcę także do posiadania szczegółowego planu Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia, przewidującego zapewnienie ochrony przed każdym możliwym zagrożeniem. Oznacza to między innymi konieczność zabezpieczenia wszystkich urządzeń i elementów prac wymienionych w spisie czynników niebezpiecznych i wiąże się np. z zabezpieczeniem pracowników przed kontaktem z elementami ruchomymi maszyn, wyposażeniem narzędzi w przyciski natychmiastowego wyłączania i dokonywanie regularnych przeglądów sprzętu. Wykonawca jest także zobligowany do oznaczenia i właściwego wytyczenia dróg komunikacyjnych, przeprowadzania szkoleń BHP wszystkich pracowników i wyposażenie ich w przewidziane prawem środki ochrony indywidualnej, w tym odpowiedni strój, zapewniający ochronę ciała przed potencjalnymi zagrożeniami. Wszystkie ostre krawędzie muszą być oznaczone jaskrawymi kolorami, stępione albo osłonięte. Urządzenia wykorzystujące płyny pod ciśnieniem, muszą być wyposażone w zawory bezpieczeństwa i wskaźniki ciśnienia, a powierzchnie charakteryzujące się skłonnością do przegrzewania, powinny być zabezpieczone izolacją termiczną.

Czynniki szkodliwe dla zdrowia

Na placu budowy można spotkać się z wieloma środkami i substancjami, zagrażającymi zdrowiu i życiu ludzi. Ogólna klasyfikacja dzieli je na trzy główne grupy:

Czynniki fizyczne

Zalicza się do nich między innymi hałas, złe oświetlenie, promieniowanie cieplne i podczerwone.

Czynniki chemiczne

To przede wszystkim substancje posiadające negatywny wpływ na organizm człowieka (rozpuszczalniki, chemikalia, kleje, włókna azbestu, środki impregnacyjne).

Czynniki biologiczne

Są najczęściej związane z prowadzonymi pracami ziemnymi i dotyczą ryzyka przeniesienia na człowieku występujących w glebie szczepów bakterii.
Wykonawca jest zobowiązany do monitorowania, neutralizowania i profilaktyki czynników, które mogą powodować bezpośrednie zagrożenie zdrowia pracowników. Co ważne – obowiązkiem pracodawcy jest prowadzenie dokumentacji uwzględniającej kroki podjęte w celu zminimalizowania i usunięcia zagrożenia.

Czynniki uciążliwe

Niemniej ważnym zagrożeniem, przewidzianym i opisanym przez Ustawodawcę, są występujące na budowach czynniki uciążliwe. Należy do nich między innymi wymuszona pozycja ciała, obciążenie oraz stres. Wykonawca jest zobowiązany do minimalizowania uciążliwości robót. Obliguje go to między innymi do zapewnienia pracownikom odpowiednich kursów umożliwiających im oszczędzanie energii podczas wykonywania czynności wymagających dźwigania i podnoszenia, stosowanie urządzeń transportowych, wprowadzanie systemu zmian i rotacji pracowników na szczególnie narażonych na ryzyko kontuzji stanowiskach oraz dbanie o właściwą motywację oraz komfort psychiczny zespołu.

Wszystkie te czynniki należy umieścić w Planie Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia